Sơn Tây - Thành phố Xứ Đoài

1. Tên thành phố: Thành phố Sơn Tây, thuộc tỉnh Hà Tây.
2. Trụ sở thành phố: Phố Phó Đức Chính, thành phố Sơn Tây, Hà Tây.
3. Số đơn vị hành chính: Giữ nguyên 15 đơn vị hành chính như hiện nay gồm:
- 06 phường: Xuân Khanh, Sơn Lộc, Quang Trung, Ngô Quyền, Lê Lợi, Phú Thịnh.
- 09 xã: Xuân Sơn, Kim Sơn, Thanh Mỹ, Cổ Đông, Sơn Đông, Đường Lâm, Viên Sơn, Trung Hưng, Trung Sơn Trầm.
4. Về dân số:Dân số toàn thành phố hiện nay là: 110.827 người.
5. Về diện tích tự nhiên: Giữ nguyên diện tích hiện trạng là 113,47 km2 của thị xã Sơn Tây.
6. Tốc độ tăng trưởng GDP: 9,8%/ năm
7. Cơ cấu kinh tế:
Công nghiệp 43,2%, thương mại - du lịch - dịch vụ 36,1%, nông nghiệp 20,7%/năm
8. Thu nhập bình quân: 4 triệu đồng/người/năm
9. Bình quân lương thực: 360kg/người/năm

    15 xã, phường

Phương Xuân Khanh:
Phường Xuân Khanh được thành lập ngày 14/3/1984 với diện tích 389ha, dân số 7500 người.
Hòa cùng nhịp điệu phát triểm sôi động của đất nước trong sự nghiệp đổi mới, những năm qua Đảng bộ và nhân dân phường Xuân Khanh luôn nỗ lực phấn đấu vì sự giàu đẹp của quê hương.
Xuân Khanh đã có sự phát triển mạnh mẽ về mọi mặt kinh tế, chính trị, văn hóa, xã hội, giáo dục, anh ninh trật tự được giữ vững, đời sống nhân dân từng bước được nâng lên.

Phường Sơn Lộc:
Phường Sơn Lộc đã có trên 20 năm xây dựng và trưởng thành (1984 - 2007).
Cùng với sự phát triển của thành phố Sơn Tây, những năm qua Sơn Lộc đã để lại những ấn tượng tốt đẹp về một sự phát triển toàn diện, năng động trên các lĩnh vực kinh tế chính trị, văn minh và hiện đại.

Phường Ngô Quyền:
Phường Ngô Quyền là 1 trong 3 nội thành của thành phố Sơn Tây. Diện tích có 36,2ha, có 1468 hộ dân với 6357 khẩu được phân bổ trên 7 khu phố.

Phường Lê Lợi:
Là trung tâm văn hóa - chính trị của thành phố Sơn Tây, tổng dân số là 2050 hộ, 9083 nhân khẩu, có nhiều cơ quan, đơn vị quan trọng của thành phố, của tỉnh đóng trên địa bàn, có hệ thống giao thông đường bộ, đường thủy đi qua địa phận phường.

Phường Quang Trung:
Quang Trung là một trong ba phường được thành lập sớm nhất ở thành phố Sơn Tây (cùng với phường Ngô Quyền và Lê Lợi).
Phường tự hào có di tích Thành Cổ - Nơi không những có giá trị về lịch sử, nhắc nhở các thế hệ sau kế thừa và phát huy truyền thống tốt đẹp của cha ông mà còn là khu du lịch thu hút nhiều du khách đến tham quan, tìm hiểu.

Phường Phú Thịnh:
Phú Thịnh là một trong những phường còn khá "trẻ" của thành phố Sơn Tây. Tuy mới thành lập nhưng phường đã có những bước phát triển vượt bậc và được coi là một trong những phường phát triển nhanh và toàn diện của thành phố Sơn Tây. Diện tích 297,95ha.

Về giao thông, phường Phú Thịnh gồm có 2 loại là đường bộ và đường sông nên khá thuận lợi trong giao thương, buôn bán…
Trong quy hoạch chung thành phố Sơn Tây đến 2020 được UBND tỉnh Hà Tây phê duyệt theo Quyết định 1029/QĐ-UB năm 2004, việc quy hoạch chi tiết khu nhà ở Phú Thịnh - thành phố Sơn Tây đã được triển khai rộng mang lại tầm nhìn mới của một thành phố trẻ.

Xã Xuân Sơn:
Xuân Sơn nằm trên vùng đất Bán sơn địa, cách trung tâm thành phố Sơn Tây 9km về phía tây. Nhân dân Xuân Sơn chủ yếu sinh sống bằng nghề thuần nông, đời sống nhân dân còn gặp không ít khó khăn.
Trong những năm gần đây với chính sách mở rộng thu hút đầu tư của thành phố, Đảng bộ, Chính quyền và nhân dân trong xã đang từng bước biến lợi thế và địa hình, môi trường làm điểm đến của các nhà đầu tư. Nhiều dự án đã và đang triển khai như khu du lịch sinh thái Hồ Xuân Khanh, cụm công nghiệp Xuân Sơn - Thanh Mỹ và nhiều dự án trang trại sinh thái khác.

Xã Kim Sơn:
Cùng với xu hướng phát triển của thành phố trên con đường CNH - HĐH. Những năm gần đây Đảng bộ thường xuyên quan tâm đến chuyển dịch cơ cấu cây trồng, vật nuôi, áp dụng tiến độ KHKT vào địa bàn phù hợp với tình hình thực tiễn, đặc thù của địa phương nên năm 2006:
- Tổng sản lượng lương thực: 782,24 tấn, đạt 92% chỉ tiêu
- Giá trị 1 ha canh tác đạt 28,9 triệu đồng (Chỉ tiêu phấn đấu: 25-30 triệu đồng)

Xã Thanh Mỹ:
Sản xuất nông nghiệp là chính, địa hình đất đai rộng nhưng khó khăn về giao thông và thủy lợi. Nên đời sống nhân dân gặp nhiều khó khăn.
Toàn xã có 2.260 hộ và 9.116 khẩu, diện tích tự nhiên là 10,7km2 được phân bổ thành 9 thôn, 1 phố và 1 cụm dân cư.

Xã Cổ Đông:
Xã Cổ Đông nằm ở phía Nam thành phố Sơn Tây. Là một vùng đồi gò, diện tích tự nhiên 2.598,36 ha; Dân số gồm 2.875 hộ với 11.591 người được phân bổ ở 14 thôn.
Là địa phương giàu truyền thống cách mạng, địa bàn hoạt động của các tổ chức Cộng sản trong thời kỳ tiền khởi nghĩa.
Kinh tế phát triển bền vững, hàng năm tăng ổn định trên 15%/năm và đạt trên 46 tỷ năm 2006. Đã xuất hiện nhiều mô hình, điển hình phát triển kinh tế, hoạt động sản xuất kinh doanh phát triển theo hướng hàng hóa.
Toàn xã hiện có 109 trang trại chăn nuôi, chiếm 76% số trang trại trên toàn thành phố , tỷ lệ thu nhập từ chăn nuôi trong nông nghiệp hàng năm đạt trên 61%; Bên cạnh đó, tiểu thủ công nghiệp - Dịch vụ - Thương mại cũng phát triển mạnh, hàng năm đóng góp trên 20% vào giá trị thu nhập GDP của địa phương.

Xã Sơn Đông:
Xã Sơn Đông nằm cách trung tâm thành phố 7km về phía Nam với diện tích đất tự nhiên 20,25 km2, xã có 18 thôn với hơn 12 nghìn người. Với vị trí địa lý phù hợp với việc phát triển du lịch, dịch vụ, công nghiệp và chăn nuôi tập trung, xã đã được tỉnh, thành phố phê duyệt quy hoạch. Nhiều dự án, nhiều doanh nghiệp đã đầu tư và kinh doanh thuận lợi, có hiệu quả ở Sơn Đông như Công ty TNHH Thung Lũng Vua (Sân Gôn Đồng Mô), Công ty Thủy Lợi Phù Sa và tới đây là Công ty TNHH Sơn Trường tại điểm công nghiệp vv...

Xã Đường Lâm:
Được thành lập ngày 5-11-1946, trải qua hơn 60 năm xây dựng và trưởng thành. Đặc biệt qua 20 năm thực hiện đường lối đổi mới của Đảng, nhân dân phát huy truyền thống quê hương anh hùng, tích cực lao động sản xuất, mạnh dạn ứng dụng các tiến bộ KHKT vào sản xuất nông nghiệp năng suất giá trị cây trồng năm sau cao hơn năm trước, bình quân thu nhập đầu người đạt 4 triệu đồng/năm, tỷ lệ hộ nghèo năm 2000 là 18%, năm 2006 còn 41%. Đời sống của nhân dân từng bước được cải thiện cả về vật chất và tinh thần.

Xã Viên Sơn:
Phát huy truyền thống "Quê Hương Anh Hùng lực lượng vũ trang nhân dân" trong thời kỳ kháng chiến chống Pháp, xác định rõ nhiệm vụ chính trị địa phương giao, xã Viên Sơn khẳng định vị thế là chiếc nôi cách mạng của thành phố Sơn Tây.

Xã Trung Hưng:
Người dân Trung Hưng từ xưa đến nay rất chịu khó, quanh năm tần tảo với công việc của nhà nông, ngày nay dưới sự lãnh đạo của Đảng đã nỗ lực vượt qua mọi khó khăn phấn đấu đưa kinh tế - xã hội quê hương ngày càng phát triển.

Xã Trung Sơn Trầm:
Trung Sơn Trầm có diện tích đất tự nhiên 332,46ha, trong đó đất nông nghiệp 150ha. Xã có 8 thôn, trong đó 4 thôn được công nhận danh hiệu Làng văn hóa (có 2 làng văn hóa được tỉnh công nhận lần 2).
Từ năm 2000 đến nay, kinh tế của xã có mức tăng trưởng bình quân đạt gần 10%/năm; Đời sống nhân dân ổn định. Số hộ giàu và khá tăng nhanh. Xã được Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam tặng Bằng ghi công: "Xây dựng nhà Đại đoàn kết và xóa xong nhà dột nát".
Về thăm Trung Sơn Trầm hôm nay, ắt hẳn mọi người sẽ choáng ngợp trước những ngôi nhà cao tầng được xây dựng sát nhau, đường làng ngõ xóm, đèn điện được nâng cấp khang trang, sạch đẹp; Nhân dân ấm no hạnh phúc - đoàn kết một lòng vì mục tiêu chung xây dựng địa phương ngày càng giàu đẹp, xứng tầm với một vùng quê Sơn Tây - thành phố Xứ Đoài.